Corona vaccinatie: artikelen en wetenschappelijke publicaties op een rij

Corona vaccinatie: artikelen en wetenschappelijke publicaties op een rij

Wat moet je nog geloven over het vaccin? Het ene nieuwsbericht is lovend over het feit dat de eerste vaccins zijn toegediend, het andere nieuwsbericht draagt aan dat er mensen ‘ernstige bijwerkingen’ hebben gekregen van het vaccin. Er zijn zoveel tegenstrijdigheden te lezen op internet. Er zijn een heleboel bange mensen die één roddel horen, deze aandikken en dan verspreiden. Of gewoon heel wat vragen hebben. Waarom wordt er niet ingespeeld op de voorkoming van ziekte? Hoe werkt dat vaccin? En hoe werkt dat in het lichaam als je besmet raakt met corona?

Neem in acht dat ik het internet heb afgezocht op artikelen om mijn vragen te kunnen beantwoorden. Dit betekent dat jij dit ook kunt doen. Alle informatie die wij lezen, kan door iedereen op een andere manier geïnterpreteerd worden. Ik deel in deze blog graag de informatie die ik gevonden heb en hoop dat dit bijdraagt voor jullie keuze tot wel of niet vaccineren. De blog is geschreven in de week van 18 januari en tot op heden niet aangepast.

BioNtech/Pfizer vaccin: de feiten op een rij

Bijsluiter: klik hier

Het vaccin:

  • Bestaat uit een stukje genetische code zoals in het coronavirus aanwezig is. Dit heet mRNA. Hieromheen zit een vetbolletje (1).
  • Wordt op natuurlijke wijze weer door het lichaam afgebroken (1).
  • Bestaat uit twee prikken. De tweede prik wordt drie weken na de eerste prik toegediend (1).
  • Heeft een effectiviteit van 95% (relatieve risico reductie). Dit betekent dat het van de 100 mensen die zonder vaccin corona zouden krijgen, er na vaccinatie nog maar 5 mensen corona krijgen. In de studie zijn ook deelnemers meegenomen die tot de risicogroep behoren en hierbij is dezelfde effectiviteit gezien (1).
  • Geeft bijwerkingen die vergelijkbaar zijn met bijvoorbeeld de griepprik. Denk aan roodheid, pijn en zwelling op de prikplek. Spier- en gewrichtspijn kunnen ook voorkomen, net als vermoeidheid, hoofdpijn, koude rillingen en verhoging. Deze bijwerkingen zijn mild en verdwijnen na een paar dagen. In enkele gevallen komen ook allergische reacties* voor (1).
  • Zorgt ervoor dat de bescherming zo’n drie maanden na vaccinatie nog onverminderd hoog is. Aangezien de mensen die gevaccineerd nog steeds gevolgd worden, wordt de langere termijn bescherming nog onderzocht (1).

*Het college ter beoordeling van medicatie vult aan op de allergische reactie: “Enkele van de honderdduizenden mensen die inmiddels wereldwijd zijn gevaccineerd, kregen een ernstige allergische reactie. Tijdens de grote klinische studies met tienduizenden deelnemers, voorafgaand aan de registratie is deze bijwerking niet gezien. Deze bijwerking is dus heel erg zeldzaam.” (1). Hiernaast houdt deze Belgische site de bijwerkingen bij van de Belgische mensen die zijn gevaccineerd.

Wil je meer weten over de veiligheid en effectiviteit volgens de onderzoekers zelf? Lees dan nog even verder. Zie het kopje: “Als jij je laat vaccineren, ben je een testkonijn..”

Hoe werkt een mRNA vaccin?

  • Het mRNA wordt in het lichaam afgelezen en vertaald naar spikeproteïnen. Dit is een eiwit van het virus. Dit eiwit wordt zo zichtbaar voor de afweercellen in het lichaam, die vervolgens antistoffen aanmaken die het virus herkennen bij een besmetting. Als iemand in de toekomst in aanraking komt met het coronavirus dan wordt het virus onschadelijk gemaakt (1).
  • Koorts na de vaccinatie toont juist aan dat de vaccinatie zijn werkt doet. Ons lichaam maakt dus die eiwitten aan, die door ons afweersysteem herkend worden als virusmateriaal. Het vaccin stimuleert ons lichaam om zelf antistoffen aan te maken en bepaalde cellen die het virus onschadelijk maken (2). Denk hierbij aan de vaccinaties die je waarschijnlijk hebt gehad als kind. Door het maken van afweerstoffen kan de lichaamstemperatuur stijgen. Koorts betekent dus dat de inenting zijn werk doet (3).
  • Het mRNA komt in de celkern én niet in het DNA (4).

Meer informatie over mRNA en hoelang dit al bestaat? Klik dan hier voor een Engelstalig wetenschappelijke review (5).

Als jij je laat vaccineren, ben je een testkonijn..

  • Het college ter beoordeling van medicatie laat weten aan onder welke voorwaarden het vaccin is goedgekeurd: “De fabrikant is verplicht de komende twee jaar aanvullende informatie in te dienen. Zo moet uit verder onderzoek blijken hoe lang het vaccin bescherming geeft, hoe goed het vaccin ernstige en dodelijke COVID-19 voorkomt, hoe goed het mensen met een minder goed afweersysteem beschermt en of het vaccin ook corona zonder klachten of besmetting van anderen voorkomt. Ook moet blijken of het vaccin gebruikt kan worden door mensen die niet in het onderzoek zaten, bijvoorbeeld zwangere vrouwen. Een voorwaardelijke goedkeuring geven Europese autoriteiten alleen wanneer er bij een ernstig ziekteverloop nog geen betere behandelopties zijn.” (1).
  • Doordat er nog veel dingen zijn die we niet weten over het coronavirus, is het ontwikkelen van een vaccins tegen corona erg lastig. Er bestaan verschillende manieren om een vaccin te ontwikkelen, bijvoorbeeld op basis van een dood of verzwakt virus, een stukje eiwit van het virus, of genetisch materiaal. Voor het ontwikkelen van een coronavaccin worden al deze manieren onderzocht (6).
  • Het college ter beoordeling van geneesmiddelen laat ook weten: “Het ontwikkelen van een vaccin kost tijd en er moeten veel stappen worden genomen. Als medicijnautoriteit bekijken we, samen met andere medicijnautoriteiten wereldwijd, hoe we het proces kunnen versnellen. Uiteraard zonder in te leveren op de veiligheid.  Veel van de vaccins die op dit moment ontwikkeld worden, zijn gebaseerd op bestaande technieken, die ook bij andere ziektebeelden al uitgebreid getest zijn. Hierdoor zijn bepaalde studies naar de veiligheid, zoals dierproeven, niet meer nodig. Wat weer kostbare tijd scheelt. Ondanks dat de nood voor een vaccin hoog is, blijft het belangrijk dat we het proces van beoordeling nauwkeurig uitvoeren. Daarbij staat veiligheid bovenaan. We moeten tenslotte zeker weten dat het vaccin veilig genoeg is en geen schade aanbrengt als het beschikbaar komt voor heel veel mensen.” (6).
  • Het review van Zhang et. al (2019) laat weten dat gedurende de laatste twee decennia is er brede belangstelling geweest voor op RNA gebaseerde technologieën voor de ontwikkeling van profylactische en therapeutische vaccins. Preklinische en klinische onderzoeken hebben aangetoond dat mRNA-vaccins een veilige en langdurige immuunrespons bieden in diermodellen en mensen (5).  
  • Mede door veel geld. Heel veel geld. En het feit dat de ziekte vaak voorkomt, worden de vaccins binnen een korte tijd ontwikkeld (7)(8).
  • De preklinische fase bestaat uit het bestuderen van het vaccin in een lab en het toedienen op proefdieren. Fase 1 bestaat uit het toedienen van het vaccin op een kleine groep mensen om te kijken of het veilig is en meer te weten te komen uit de immuunrespons. Fase 2 bestaat uit het toedienen van het vaccin in een groep van honderden mensen om inzicht te krijgen in de veiligheid en juiste dosering. Fase 3 bestaat uit het toedienen van het vaccins aan duizenden mensen om de zeldzame bijwerkingen en effectiviteit te bevestigen. Deze fase bestaat uit een controlegroep die door middel van randomisatie een placebo krijgt toegediend (het neppe vaccin) en de andere mensen krijgen het echte vaccin toegediend (7)(9).

Zie hieronder een deel uit het artikel van BioNTech/Pfizer (Dit is dus fase 3).

In totaal werden er 43.548 deelnemers geïncludeerd in de studie, waarvan er 43.448 een vaccin kregen. Door middel van randomisatie kregen er 21.720 deelnemers het zogenaamde BNT162b2 vaccin. Dit is het BioNTech/Pfizer vaccin en 21.728 deelnemers kregen een placebo toegediend. Van de mensen met het ‘echte’ vaccin kregen er 8 corona en van de mensen met het ‘neppe’ vaccin kregen er 162 corona. De onderzoekers hebben uitgerekend dat dit een 95% effectiviteit betreft om corona te kunnen voorkomen, met een interval van 90,3 tot 97,6. Een vergelijkbare betrouwbaarheid kon worden uitgerekend bij verschillende subgroepen. Denk hierbij aan subgroepen van: leeftijd, geslacht, ras, etniciteit, baseline body-mass index en de aanwezigheid van naast elkaar bestaande aandoeningen. Bijwerkingen waren kortdurende, milde tot matige pijn op de injectieplaats, vermoeidheid en hoofdpijn. De incidentie van ernstige bijwerkingen was laag en was vergelijkbaar in de vaccin- en placebogroep (10).  Meer lezen? Klik dan hier.

Zwanger (worden) en vaccineren?

  • Het wordt zwangere vrouwen afgeraden om het vaccin te nemen, aangezien deze niet in de studies waren geïncludeerd (11).
  • Uit laboratoriumstudies en een beperkt aantal gegevens komen geen aanwijzingen naar voren dat vaccinatie schadelijk is als u zwanger bent. Zwangere vrouwen wordt aangeraden om de prik uit te stellen tot na de zwangerschap (1).
  • The American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) beveelt aan dat de vaccinaties niet worden onthouden aan zwangere en/of borstvoeding gevende vrouwen die voldoen aan de criteria voor de vaccinatie. Zij laten ook nogmaals weten dat de mRNA-vaccins geen levende virusvaccins zijn. Deze vaccins komen niet in de kern en veranderen het menselijk DNA bij ontvangers van vaccins niet. Als gevolg hiervan kunnen mRNA-vaccins geen genetische veranderingen veroorzaken (4).
  • Bij mannen of vrouwen met een kinderwens is er geen bezwaar voor vaccinatie. Als je achteraf toch zwanger bleek te zijn tijdens de vaccinatie, is dat geen reden om je zorgen te maken (4)(12).

Meer vraag en antwoorden zien? Klik dan hier voor een bezoek aan de website van het RIVM.

Corona voorkomen en genezen

Op Instagram heb ik meerdere vragen gekregen over het voorkomen en genezen van corona. Ik ben werkzaam als senior verpleegkundige en beoefen met veel liefde mijn vak. Mede door mijn opleiding als verplegingswetenschapper ben ik kritisch op nieuws én (wetenschappelijke) artikelen. Ik wil uitzoeken waar een bevinding vandaan komt en of dit een gedegen onderzoek betreft. Zeker voordat ik deze bevinding doorvertel en deze als waarheid wordt aangezien. Dit betekent dat ik zoek naar literatuur en hier zelf een mening aan koppel. Ik ben geen arts en wil in deze blog dan ook niet in gaan op het kunnen voorkomen en genezen van corona. Er is nog zoveel onbegrepen en dit is gewoon weg niet mijn vakgebied. Ik hoop dat je dit begrijpt. Voor verdere informatie raad ik je aan om op een gedegen manier jouw eigen onderzoek te verrichten en door middel van wetenschappelijke artikelen jezelf te onderwijzen.

Welke andere vaccins komen er nog meer?

Wie er wanneer wordt gevaccineerd en met welk vaccin dit is, kun je hier vinden.

Ik zal als 26 jarige met astma onder behandeling bij de longarts en longfysio in aanmerking komen voor: AstraZeneca, CureVac, Janssen of Sanof. Dit zal rond Q1, Q2 zijn. Indien ik hierbij niet in aanmerking kom, word ik samen met alle andere zorgmedewerkers gevaccineerd in Q2. Het Moderna vaccin zal dan worden toegevoegd aan de vaccins waarvoor ik in aanmerking zal komen. Gezien de vele veranderingen in een korte tijd, kan het zomaar ook zijn dat deze informatie nog verandert. Zodra meer onderzoek te vinden is over de andere vaccins én welk vaccin ik krijg, duik ik de literatuur weer in.

Zou jij je laten vaccineren met BioNTech/Pfizer?

Als ik gevaccineerd zou worden met BioNTech/Pfizer, had ik dit gedaan. Deze keuze is allereerst gebaseerd op het doornemen van artikelen en wetenschappelijke publicaties. Ten tweede op het uitzoeken wat waar is en wat niet op de berichten die voorbij komen op sociale media (hier ga ik niet verder op in, ik wil jullie enkel met goed onderbouwde bronnen informeren). En als laatste op het feit dat ik sinds maart na een periode van koorts meerdere astma aanvallen heb gehad. Corona is volgens mijn longarts hoogst waarschijnlijk de oorzaak, want die diagnose heb ik gekregen. Als ik kan voorkomen dat ik nog een keer ziek wordt en bijna een jaar moet herstellen, dan doe ik dat graag. Ik vind dat of iemand zich wel of niet vaccineert geen reden tot discussie is. Iedereen zal dit wel of niet doen met weloverwogen gedachten. Het belangrijkste is dat je het nieuws doorleest en beoordeelt wat waar of niet is en de wetenschappelijke publicaties goed doorneemt. Ik denk dat iedereen dat tot een wel overwogen besluit kan komen. Succes met je keuze!

Op de hoogte blijven van andere vaccins?

Klik hier voor de laatste informatie.

> Ben jij beter in het tot je nemen van informatie door middel van filmpjes? Bezoek dan de Instagram van Juf Danielle.

Het kan zijn dat ik bepaalde informatie fout geïnterpreteerd heb en hierdoor iets heb geschreven wat niet (helemaal) correct is. Ik deel deze informatie om jullie te voorzien van meer informatie om een weloverwogen beslissing te maken. Pin mij nergens op vast en doe vooral ook zelf je onderzoek!

Bronnenlijst

1.        Vraag en antwoord coronavaccin BioNtech/Pfizer | College ter Beoordeling van Geneesmiddelen [Internet]. [cited 2021 Jan 18]. Available from: https://www.cbg-meb.nl/documenten/vragen-en-antwoorden/coronavaccin-biontech-pfizer

2.        Coronavaccins | Vaccinaties | College ter Beoordeling van Geneesmiddelen [Internet]. [cited 2021 Jan 18]. Available from: https://www.cbg-meb.nl/onderwerpen/medicijninformatie-vaccinaties/coronavaccins

3.        Mijn kind heeft koorts na een inenting | Thuisarts [Internet]. [cited 2021 Jan 18]. Available from: https://www.thuisarts.nl/koorts-na-inenting/mijn-kind-heeft-koorts-na-inenting

4.        Vaccinating Pregnant and Lactating Patients Against COVID-19 | ACOG [Internet]. [cited 2021 Jan 18]. Available from: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/practice-advisory/articles/2020/12/vaccinating-pregnant-and-lactating-patients-against-covid-19

5.        Zhang C, Maruggi G, Shan H, Li J. Advances in mRNA vaccines for infectious diseases. Vol. 10, Frontiers in Immunology. Frontiers Media S.A.; 2019.

6.        Ontwikkeling en beoordeling vaccins tegen corona | Coronavirus | College ter Beoordeling van Geneesmiddelen [Internet]. [cited 2021 Jan 18]. Available from: https://www.cbg-meb.nl/onderwerpen/medicijninformatie-het-nieuwe-coronavirus/vaccins-tegen-covid-19

7.        Hoe werkt vaccinontwikkeling? [Internet]. [cited 2021 Jan 18]. Available from: https://www.vereniginginnovatievegeneesmiddelen.nl/nieuwsberichten/2020/04/website/hoe-werkt-vaccinontwikkeling

8.        Interview: Een coronavaccin: waar staan we nu? | Nieuwsbericht | College ter Beoordeling van Geneesmiddelen [Internet]. [cited 2021 Jan 18]. Available from: https://www.cbg-meb.nl/actueel/nieuws/2020/08/13/interview-een-coronavaccin-waar-staan-we-nu

9.        73 covid-19-vaccins in preklinische, 5 in klinische fase | medischcontact [Internet]. [cited 2021 Jan 18]. Available from: https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/nieuwsartikel/73-covid-19-vaccins-in-preklinische-5-in-klinische-fase.htm

10.     Polack FP, Thomas SJ, Kitchin N, Absalon J, Gurtman A, Lockhart S, et al. Safety and Efficacy of the BNT162b2 mRNA Covid-19 Vaccine. N Engl J Med. 2020 Dec 31;383(27):2603–15.

11.     Vragen en antwoorden coronavaccins: zwangerschap | RIVM [Internet]. [cited 2021 Jan 18]. Available from: https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/vaccins/vragen-en-antwoorden-coronavaccins-zwangerschap#Invloed-ivf

12.     Kinderwens, zwangerschap – Radboudumc [Internet]. [cited 2021 Jan 18]. Available from: https://www.radboudumc.nl/afdelingen/verloskunde-en-gynaecologie/onze-aandachtsgebieden/voortplantingsgeneeskunde/vaccinatie

Relativeren: want het is toch ons werk?

Relativeren: want het is toch ons werk?

Ik sprak de afgelopen weken met andere verpleegkundigen, verzorgenden en studenten uit de zorg. Allemaal uit andere sectoren, denk aan de thuiszorg, het ziekenhuis en de verpleegafdelingen. Het ging over de bonus die we eventueel kunnen krijgen, het feit dat wij ons niet gewaardeerd voelen, maar vooral over: ‘het is toch ons werk’. Natuurlijk. Wij hebben gestudeerd voor het verpleegkundig beroep. Wij kozen ervoor om onregelmatig te werken. Wij startten onze eerste baan met de wetenschap dat wij geen groot salaris zullen verdienen. Wij werken samen met elkaar en andere disciplines voor onze patiënten, en diens familie. Voor de ander. Echt een waanzinnig mooie insteek. En helemaal waar. Als ik kijk naar de zorg in Nederland dan valt mij alleen wel wat op. Niet alleen de afgelopen maanden, maar al een langere tijd. Wij, verpleegkundigen en verzorgenden, hebben zoveel veranderingen moeten doorstaan. Wij voeren een beroep uit wat zich de laatste jaren (gelukkig) laat leiden door wetenschappelijk onderzoek. Dit zorgt voor een aanpak waarin wij de best mogelijke zorg willen leveren. Volgens patiënten, verpleegkundigen/verzorgenden en de wetenschappelijke insteek. Dit leidt tot zorg die steeds verder reikt, een behandeling die steeds langer door kan gaan, patiënten die steeds mondiger worden en hiermee zorg die vaak aangepast moet worden naar die standaarden. In de corona-crisis heb ik dagelijks te maken gehad met een verandering in protocollen, mijn hele afdeling is verhuisd én de zorg voor de patiënten is tijdelijk ook veranderd. Ook ik keek hier niet raar van op, want het is toch ons werk. Anderen zullen het wel veel meer moeten door staan. Op het moment dat heel Nederland thuis moest blijven, waren de cruciale beroepen aan het werk. Waaronder de verpleegkundigen en verzorgenden. Onze werkzaamheden gingen door. Bij sommigen van jullie zelfs terwijl jullie niet goed genoeg beschermd waren. En dan.. als nog.. vinden wij dat dit ons werk is.

Als het gaat om relativeren, dan kan ik dit ook heel goed met alles wat ik mee maak op mijn werk. Het is altijd ergens anders wel erger/heftiger/emotioneler. Misschien kan de gehele beroepsgroep wel goed relativeren. Natuurlijk is het ons werk om ons continue aan te passen om zo de best mogelijke zorg te kunnen leveren. Besef je alleen wel dat wij de afgelopen tijd in een behoorlijke spagaat hebben geleefd als het gaat om het leveren van die beste zorg. Wanneer kies je voor je eigen gezondheid en wanneer voor die van de patiënt. Een ethisch dilemma, maar ik durf wel te zeggen dat die laatste bij ons op nummer één staat, waarna wij na een werkdag pas weer kijken naar onszelf en onszelf de volgende dag tijdens een dienst weer vergeten. Een mooie instelling, maar wel leidend tot stress en uiteindelijk uitval van verpleegkundigen. Ik vind dat tegen over deze instelling en het werk wat verzet wordt, waardering mag staan. Ik vind dat wij opgemerkt mogen worden, zodat wij met plezier kunnen blijven werken, dat het gezellig blijft binnen het team en dat wij er financieel ook nog wat van terug zien.

Om deze reden had ik jullie op mijn instagram al gevraagd de campagne van SP en de PvdA te ondertekenen. Om deze reden vraag ik jullie nu om (als je rooster en je privé planning het toelaat) van je te laten horen op 5 september. Het spijt mij dat het een tijdje stil geweest is hier met blogs. Deze stilte heeft alles te maken met wat er de afgelopen tijd allemaal gebeurd is. Privé heb ik een drukke tijd gehad. De fase van afstuderen voor de master verplegingswetenschap was extra zwaar doordat ik helaas zeker wel zes weken ziek ben geweest (astma exacerbatie) en hier ook lang van heb moeten herstellen (en nog steeds merk dat ik mijn kracht en conditie weer helemaal moet terug krijgen). Hiernaast kwam de corona-crisis en deze maakte de afstudeerperiode onzeker en het werken op de afdeling anders. Natuurlijk heb ik een tijd nagedacht om te posten over wat ik mee maakte, maar in vergelijking wat ik las, viel wat ik meemaakte in het niets. Dit maakte dat ik andere verpleegkundigen de kans wilde geven om blogs te schrijven (zie ‘Het corona virus in de zorg’), maar mijn eigen situatie niet ‘durfde’ te bespreken. Zonde. Want, als iedereen zo denkt, dan spreekt niemand zich uit.

Via instagram heb ik posts en stories gewijd aan jullie gevoel en emotie tijdens de crisis, bekeek ik de situatie vanuit maatschappelijk perspectief en heb ik jullie meegenomen naar hoe ik het heb ervaren. Voornamelijk vanuit huis dus, want zoals jullie weten heb ik vanaf midden maart tot eind april thuis gezeten. Eerst een griepje, hierna benauwdheidsklachten en na wat huisartsenpost bezoeken en corona testen verder, kon ik eindelijk bij de huisarts terecht die vaststelde dat ik last had van een longontsteking bij exacerbatie van mijn astma. Hiervoor ben ik toen met passende medicatie behandeld en helaas moet ik sommige medicatie nog steeds gebruiken. Ik ben bekend met astma, heb er jaren geen klachten van gehad. Of mijn astma er voor heeft gezorgd dat ik zo ziek was, of zoals sommigen ook speculeren, dat het corona is geweest.. ik weet het niet en ik zal het ook nooit weten. Ondanks dat ik negatief getest ben, blijkt dat het alsnog corona kon zijn. Ik ben in ieder geval blij dat ik mij tijdens de periode dat ik ziek ben geweest aan de RIVM richtlijnen heb gehouden en bezoeken buiten de deur kon ik toch niet doen. Ik had daar geen kracht en energie voor (of überhaupt genoeg zuurstof). Hierna heb ik eind april een aantal diensten gewerkt, waarna ik in goed overleg met mijn manager in de maand mei, naast mijn vakantie, mijn overuren mocht opnemen. Dit zorgde ervoor dat ik een vrije maand had die ik kon invullen met mijn herstel en studie. Vanaf juni was ik pas weer voor 100% op de werkvloer te vinden en kon ik echt met eigen ogen zien wat er allemaal gaande was.

Dit maakte dat ik mij niet prettig voelde bij het idee om te schrijven over de corona-crisis. Hoe kon ik er over schrijven, als ik tijdens het ‘zwaarste moment’ ziek thuis zat? Hoe kon ik mijn mening geven en voor anderen spreken, als ik het zelf niet had meegemaakt. En daarnaast. Wat ik meemaakte in juni.. dat viel in het niets bij wat de verpleegkundigen op een corona afdeling moeten hebben meegemaakt.

Relativeren.. ik ben er ook goed in. In juni kwam ik terug op een nieuwe (maar oude) afdeling. Eind april had ik hier ook al een paar diensten rondgelopen, maar echt voor patiënten had ik nog niet gezorgd en een simpele rol tape wist ik bij wijze van spreken al niet te vinden. Ik voelde mij in juni net een nieuwe medewerker, alle ins- en outs van de afdeling moest ik onder de knie krijgen. In de tijd dat ik ziek was is de afdeling namelijk verhuisd van onze mooie 12de etage met waanzinnig uitzicht over het mooie Rotterdam, naar het oude thoraxcentrum. Natuurlijk kan niets tippen aan de nieuwbouw van het Erasmus MC, zo ook deze ‘oude’ afdeling niet. Maar, het uitzicht op de Euromast, de meerpersoonszalen en de oudere indeling van een verpleegafdeling heeft ook wel weer iets. In juni kregen wij (verpleegkundigen van de afdelingen die in dit oude thorax gebouw zitten) te horen dat wij hier waarschijnlijk blijven tot het einde van 2021. Dit was een verrassing die veel aanpassingsvermogen vraagt. Het belangrijkste is het eigen maken van de afdeling voor de verpleegkundigen. Ik zag de afdeling als korte tussenstop en had mij niet geïnvesteerd in andere aanpassingen naast de processen rondom de zorg en de zorg die verleend moet worden (zo hadden de werkgroepen lage prioriteit en werd er nog niet gekeken naar wat wij extra nodig hadden op de afdeling om ons werk goed te kunnen uitvoeren). De patiënten die bij ons worden opgenomen, moeten zich ook thuis voelen. Dus dit was stap één en hier is en wordt dan ook hard aan gewerkt. De afgelopen maanden hebben mijn collega’s zoveel veranderingen doorgemaakt. Van veranderde zorg, veranderende bezoekregelingen, veranderde protocollen, naar dus ook een hele andere afdeling. Maar wij maken ons deze afdeling zo eigen, pakken alle werkzaamheden (werkgroepen, overleggen, etc.) zo goed op en werken alles tot in de puntjes uit. En dat te bedenken dat wij in mei 2018 ook al verhuisd waren, waarbij twee teams gefuseerd zijn en wij een tal van implementaties hebben doorgemaakt (aangepast patiëntendossier, een medicatie uitgifte systeem, andere werkwijzen, etc.). Het is niet raar dat alles tot nu toe zo goed verloopt, want het is ten slotte ‘ons werk’.

Alle hens aan bed

Alle hens aan bed

Hoe werkt dat? Meer Intensive Care (IC) bedden, maar wel met voldoende gekwalificeerd personeel? Hoe zorg je ervoor dat de verpleegkundigen met de juiste kwalificaties worden ingezet? @Stefzorgt werkt op de Spoed Eisende Hulp (SEH) van het Erasmus MC en wordt nu ingezet op de IC van dit ziekenhuis. Hoe heeft hij de overstap van de SEH naar de IC ervaren? Wat gebeurd er op de IC? En is het werken op de IC voor hem nu een extra belasting? Je leest het nu, in deze nieuwe blog over het coronavirus.

Normaliter ben ik als Intensive Care (IC) en Spoed Eisende Hulp (SEH) verpleegkundige en ben ik alleen werkzaam op de SEH van het Erasmus MC. Op de SEH hebben we tijdens de pandemie van het Coronavirus vele procedures moeten veranderen en flinke logistieke veranderingen door moeten voeren. Denk hierbij aan de ETU (externe triage unit) en de ‘COVID-straat’ waarin we gestructureerd en in hoog tempo alle (verdachte) COVID-19 patiënten kunnen beoordelen.

Desondanks liep de patiëntenstroom richting de SEH terug en bleek de zorg qua drukte zeer goed te dragen. Dit gaf de mogelijkheid om een aantal IC/SEH verpleegkundigen tijdelijk ‘uit te lenen’ aan de Intensive Care, daar waar de afdelingen wél helemaal vol liggen en de werkdruk dus flink was toegenomen. Het Erasmus MC heeft de IC capaciteit flink vergroot om de drukte op te kunnen vangen, maar om deze bedden in bedrijf te houden is er natuurlijk wel voldoende gekwalificeerd personeel nodig.

Enthousiast heb ik mij aangemeld dat ik graag op de IC de mouwen wilde opstropen en daar mijn steentje bij wilde dragen. Na anderhalf jaar nauwelijks op een IC gewerkt te hebben, heb ik dus de afgelopen week weer intensieve zorg mogen verlenen aan de zwaarst getroffen Coronapatiënten.

Maar wat gebeurt er dan op die intensive care? Voor velen onbekend wat er nu eigenlijk achter de gesloten deuren van de IC gebeurt, ook voor vele collega verpleegkundigen uit het ziekenhuis. Mede door de Italiaanse beelden in de media en later ook de Nederlandse filmpjes en berichtgevingen over het werk op de IC heeft de maatschappij hier een beter inzicht in gekregen. Er zullen veel mensen geschrokken zijn over wat er momenteel op de IC gebeurt, de beelden spreken voor zich. De beelden van patiënten zo goed als naakt op hun buik in coma aan de beademing, dat wens je niemand toe. In de afgelopen weken is de IC misschien wel gebombardeerd als belangrijkste plek van Nederland waar de meeste aandacht naar uit gaat. De IC capaciteit moest opgeschaald worden anders zouden we met zijn allen een groot probleem krijgen als er geen plek meer is voor de ziekste patiënten in de samenleving. Maar niet alleen de IC, maar zóveel andere afdelingen, instellingen, organisaties en bedrijven hebben enorm moeten opschalen. Achter de schermen en buiten de media om is er onbeschrijfelijk veel werk verricht om dit alles te realiseren.

Waar de Brabantse ziekenhuizen overdonderd werden, hebben de noordelijker gelegen ziekenhuizen voorbereidingstijd gekregen en deze tijd ook enorm goed benut. Zodoende hebben zij de Brabantse ziekenhuizen kunnen ondersteunen.

Uiteraard gaan er in deze tijden ook ‘horror verhalen’ rond, ook over de IC, waar vaak niks van waar is. Toch doet dit iets met je. Zal het nou écht zo erg zijn? Krijgen de patiënten wel de hoge kwaliteit zorg die normaal ook gegeven wordt? Daar kan ik alleen maar ‘JA’ op antwoorden. Ja, het is erg, maar ook ‘ja’, iedere patiënt krijgt de zorg waar hij of zij recht op heeft en komt niets tekort.

In mijn eerste diensten op de IC heb ik een enorme saamhorigheid mogen ervaren. Alle hulp vanuit andere afdelingen, werkelijk iedereen op de IC is gedreven en lijkt op een missie. Dat er iets bijzonders gaande is, dat hangt gewoon in de lucht, dat merk je.  De ketting is zo sterk als de zwakste schakel en zo is dat ook op de IC. Niemand loopt de kantjes er vanaf, iedereen is gemotiveerd en geklaagd wordt er niet. “Als ik nu thuis zit en even vrij ben, dan ben ik benieuwd hoe het op dat moment op de IC gaat met de patiënten en mijn collega’s. Zoiets heb ik nog nooit ervaren.” Aldus een ervaren IC-verpleegkundige van het vaste team op de IC.

En is het werken op de IC een extra belasting in deze tijden? In het antwoord op deze vraag kan ik natuurlijk alleen voor mezelf spreken.  De zorg zoals deze nu verleend wordt, is voor mij geen onbekende zorg. Het beademen, de patiënten op hun buik, de nierdialyse, de vele medicamenten, het overlijden van patiënten en noem zo maar op. Dit is mijn werk en dit zijn de dagelijkse dingen waarvoor ik met plezier naar mijn werk ga. Dit klinkt misschien raar, want wat is daar nou leuk aan, al dat leed? Uiteindelijk doe je dit voor de patiënt en voel je je trots als je de kennis en kunde hebt om bij te dragen aan het herstel van de patiënt. Soms met succes, soms niet.

Natuurlijk doe je het ook voor de familie. De begeleiding van de familie vind ik een dankbare en mooie taak. Het zo goed mogelijk wegnemen van angst en onzekerheid voor zover dit kan en het uitleggen van bepaalde dingen die we uitvoeren bij de patiënt. Maar ook het bieden van steun en troost is iets wat ik vind dat hoort bij ons werk.  Het gemis van dit ‘face-to-face’ contact is wat het werk in deze tijd moeilijker maakt.

Ik denk dat deze periode waar we nu met zijn allen in zitten sowieso voor iedereen een extra belasting is bij alles wat je doet. Nu ook mijn opa al tien dagen met Corona is opgenomen in het ziekenhuis lopen werk en privé wat door elkaar heen. Mijn opa, 81 jaar, in goede gezondheid en goede conditie, nu ineens opgenomen. Medisch ethische dillema’s over wel of niet reanimeren, wel of niet beademen en wel of geen IC komen dan dichtbij. Uiteraard weet ik als geen ander wat twee tot vier weken beademing op een IC met een lichaam doet en dat je dat een lichaam van 81 jaar niet aan wil en kan doen. Als het om je patiënt in het ziekenhuis gaat bekijk je die objectief en ben je het hier direct mee eens. Is het je opa, dan denk je toch anders, maar weet je diep van binnen heel goed wat wel en niet goed is.

Dus is het zijn van een verpleegkundige op de IC een extra belasting in deze tijden? Misschien wel. De werkzaamheden zijn in hoeveelheid iets toegenomen. Waar je normaal de verantwoording hebt over één of twee patiënten, kunnen dit er nu drie zijn en wellicht misschien vier de komende weken. Er worden zoveel mogelijk ‘handen aan het bed’ gerealiseerd in de vorm van al het waardevolle ondersteunende personeel. Zowel mentaal als fysiek is het werk wellicht wat zwaarder. Maar persoonlijk voelt dat voor mij niet zo. Al het gemotiveerde ondersteunende personeel vanuit heel het ziekenhuis dat de werklast verlicht en bijdraagt aan de bijzondere sfeer die ontstaat, maken ook dat je enorm veel energie krijgt van het werk. Zodoende kost mij het werk momenteel misschien meer energie en word je extra belast, maar dit wordt opgeheven door de verbondenheid die heerst op de afdeling.

We zijn op een missie!

Een vlucht door het ziekenhuis met Covid-19

Een vlucht door het ziekenhuis met Covid-19

De lente is begonnen. Inmiddels is heel Nederland gewend geraakt aan thuiswerken en afstand houden, `Quarantaine’ en ‘Corona’ zijn onderdeel geworden van ons dagelijks vocabulaire. Met het mooie weer en de fluitende vogels is de drang om in grote getalen het park, het bos of het strand op te zoeken moeilijk te weerstaan. Desalniettemin hoop ik dat de ‘balkonlanden’ voorlopig ieders favoriete bestemming blijven. Steeds meer mensen worden van dichtbij geconfronteerd met het Coronavirus en de impact die het heeft. Wij als verpleegkundigen in het bijzonder: met hart en ziel zorgdragend voor de zieke patiënt die wordt binnengebracht.

Het is alweer een maand geleden dat de eerste twee verpleegafdelingen werden ingericht als Corona cohortafdeling in ons ziekenhuis. Voor de verpleegkundigen werkzaam op deze afdelingen was dit spannend, onzeker en kostte het tijd om te wennen aan de nieuwe situatie. De fysieke beperking van het continu werken in strikte isolatie en het onzekere ziekteverloop van het corona virus bij patiënten waren pittig. Daarnaast waren er veel vragen: Gaan we Italië achterna en moeten er met vliegende vaart nieuwe corona afdelingen ingericht worden? Hoe lang duurt dit nog?

Middelen en maatregelen om het Coronavirus te lijf te gaan lieten in elk geval niet lang op zich wachten. In een – haast militaristische – operatie is er binnen enkele dagen een triagetent opgezet. Op de parkeerplaats van de SEH worden patiënten gezien door de SEH verpleegkundige, de arts en wordt er lab en een keelkweek afgenomen. Ook wordt er in een mobiele CT-scan een scan van de longen gemaakt. Met deze scan kunnen we al in een vroeg stadium afwijkingen aan de longen zien die mogelijk kunnen duiden op besmetting met het Corona virus.

Hoewel de techniek een essentiële rol speelt, is de mens die de techniek bedient nog velen malen belangrijker. Verpleegkundigen uit het hele ziekenhuis worden ingezet om samen te vechten tegen het Coronavirus. Het is mooi om te zien dat er elke dag weer een nieuw samengesteld team in de triage tent staat met disciplines vanuit het hele ziekenhuis. Van verpleegkundigen, fysiotherapeuten en OK-medewerkers tot medisch studenten. Allemaal met hetzelfde doel voor ogen, ondanks alle belemmeringen. Door een spatbril heen laten zien dat je er voor iemand bent. Een persoonlijk praatje maken, geruststellen en laten weten dat ze bij ons in goede handen zijn doet vaak goed bij de zieke, benauwde en soms angstige patiënten die binnenkomen.

De eerste kleine lichtpuntjes dienen zich aan. De laatste nachten op de SEH, nu begin april, lijken rustiger te zijn. Er worden minder patiënten opgenomen. De eerste patiënt op de Intensive Care in ons ziekenhuis is na 20 dagen op de Intensive Care van de beademing af. Dat geeft hoop. Voorzichtig aan durven deskundigen landelijk te benoemen dat de curve wat lijkt af te vlakken, de incidentie neemt voor het eerst af in plaats van toe. Hoewel ik van nature optimistisch ben maak ik me ook zorgen over de collateral damage. Dat is een term die binnen defensie wordt gebruikt voor ‘bijkomende schade’. Niet-Corona patiënten melden zich namelijk weinig op de SEH. Dus: wat staat ons te wachten als we deze pandemie straks onder controle hebben?

Wat er ook komen gaat: ik heb vertrouwen in jou. Ik ben trots en vind het mooi om te zien hoe zoveel zorgprofessionals en alle disciplines samenwerken en zich dubbel en dwars inzetten. Samen zoeken we naar mogelijkheden en streven we naar kwaliteit van zorg voor onze patiënten.

Een dag in de thuiszorg in de tijd van corona

Een dag in de thuiszorg in de tijd van corona

Wat gaat het corona virus voor de thuiszorg betekenen? Van welk scenario moeten wij uit gaan? Hoe gaat het met de cliënten die wij in zorg hebben? Hebben wij genoeg beschermende middelen? En, hoe lang is dit virus nog onder ons? Deze verschillende vragen gaan door het hoofd van een verpleegkundige in de thuiszorg. Ze kunnen allemaal niet beantwoord worden en brengen veel onzekerheid met zich mee. Lees het hieronder in de anonieme blog.

Vijf weken geleden, de eerste afmelding komt binnen. Een cliënt wil de zorg tijdelijk stoppen uit angst voor een besmetting met corona. Wij van de thuiszorg zijn tenslotte degene die van woonkamer naar woonkamer gaan en zorg leveren aan de kwetsbare ouderen. Zo goed als dat het mogelijk is probeer ik de mantelzorger uit te leggen dat ik de plek in de route niet vrij kan houden voor wanneer mevrouw wel weer zorg zou willen. Begrip is er, maar ook de onzekerheid en onrust die dit met zich meebrengt. Want, wat zou dit gaan betekenen? Op deze vraag heb ik natuurlijk geen antwoord. Hoe graag we met zijn allen op dit moment in de toekomst zouden willen kijken, zekerheden kan niemand geven.

Het voelt dan nog als stilte voor de storm. Waar je in de ziekenhuizen hoort dat alles gereed wordt gemaakt om de capaciteiten te vergroten, lijkt in de eerstelijnszorg alles nog door te gaan zoals voorheen. Achter de schermen wordt hard gewerkt om voorbereid te zijn op meerdere scenario’s, maar van welk scenario moeten we nou echt uit gaan? Weer zo’n vraag waar we met zijn allen wel antwoord op zouden willen, maar waar niemand het antwoord op kan geven.

Langzaam komen er steeds meer maatregelen om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Voor de cliënten betekent dit vooral dat zij hun familie minder zien dan voorheen en dat gezellige uitstapjes voorlopig even niet gemaakt zullen worden. En ondanks alles is het voor ons nog altijd business as usual. Aanmeldingen komen binnen, overleggen gaan door maar telefonisch, maar bovenal blijven we met dezelfde bril kijken naar de zorgbehoefte van onze cliënten. Gaat deze mevrouw harder achteruit dan hiervoor? Is hier meer zorg nodig? Kan deze meneer eigenlijk nog wel thuis wonen? Misschien moeten we toch eens gaan overleggen met de huisarts?

Huisartsen.. Op dit moment druk bezet. Visites worden bij grote uitzondering gedaan, verder alles telefonisch. Wat mij op valt is dat de huisartsen zich al te goed realiseren wat het werken in deze tijd voor ons betekent en welke druk en beperkingen dit met zich mee brengt. Ze vragen hoe wij voorbereid zijn. Of het voor ons nog allemaal te realiseren is. Hebben wij eigenlijk wel beschermende middelen? Je merkt dat huisartsen met ons mee willen denken, maar dit lukt hun ook niet altijd. Zij hebben tenslotte last van dezelfde beperkingen als waar wij last van hebben.

Wanneer wij denken dat een cliënt niet langer thuis kan blijven wonen en dit willen bespreken met de huisarts valt er een grote stilte. Heel veel mogelijkheden zijn er op dit moment namelijk niet wanneer een cliënt niet meer thuis kan wonen. Logeerhuizen zijn gesloten en revalidatiecentra bereiden zich voor op een stroom aan corona patiënten. Dan zijn er nog de zorghotels, maar ook hun hebben bedden vrij gemaakt voor coronapatiënten die te goed zijn voor het ziekenhuis maar te ziek om thuis te zijn. Dan blijft al snel een opname in het verpleeghuis over. Waar dit al nooit een eerste wens van de cliënt was, (want, laten we eerlijk zijn hoe fijn is het om in je eigen huis te kunnen blijven wonen) zie je dat mensen hier op dit moment nog minder enthousiast over zijn.

Opname in een verzorgingstehuis betekent in deze tijd namelijk ook dat familie helemaal niet meer langs mag komen. Keuzes zijn er niet op dit moment niet altijd. Waar we normaal gesproken een scala aan mogelijkheden heb, worden we nu gedwongen om creatief te zijn. Hierbij proberen we te kijken naar oplossingen die zo dicht mogelijk in de buurt komen bij het belang en de wensen van de cliënt. En natuurlijk gaat alles nog altijd in overleg met de cliënten en hun familie. En ondertussen blijven wij doorgaan met het verlenen van zorg tussen de maatregelen door. Maar de onzekerheid blijft, want hoelang blijft dit mogelijk voor ons?

Gelukkig blijft er ook altijd ruimte voor positiviteit, want wat hebben we toch een mooi beroep met zijn allen he?! De saamhorigheid binnen alle sectoren in de zorg, samen werken met één doel: er zijn voor de patiënten en cliënten en ons uiterste best doen om het hoogst haalbare te realiseren. Samen strijden.

Een dienst op de corona intensive care

Een dienst op de corona intensive care

De angst en de onzekerheid in zijn blik was goed te zien. Ik moest tijdens mijn dienst op de corona intensive care mijn patiënt gaan uitleggen dat wij hem zouden gaan ondersteunen met de beademing. Er worden zoveel vragen gesteld, die ik soms niet kan beantwoorden. En familie kunnen zij niet zien op de meest angstaanjagende momenten in hun leven. In deze anonieme gastblog lees je mee hoe het er op een corona intensive care aan toe gaat.

Sinds een paar dagen is onze intensive care omgebouwd tot een corona intensive care. De gehele afdeling wordt gezien als ‘besmet’. Ik moet mij eerst volgens de regels aankleden met de juiste bescherming voordat ik de afdeling mag betreden. Dit betekent dat ik een FFP2 mondkapje, een haar kapje (aangezien ik lang haar heb), een spatbril of vuurwerkbril, een geel schort en handschoenen moet aantrekken. Zolang ik op de corona intensive care ben, moet ik deze bescherming aanhouden. Het mondkapje zit niet erg comfortabel, maar na een tijdje begin ik hier aan te wennen. Zolang ik druk bezig ben vergeet ik de irritatie eraan vanzelf. 

Deze dienst zorg ik voor een 58-jarige patiënt. Hij stond nog vol in het leven, werkte veel en had weinig gezondheidsklachten. Zo slikt hij enkel medicatie voor zijn bloedsuiker en heeft hij nog nooit in het ziekenhuis gelegen! Deze meneer is van de normale corona afdeling naar de intensive care gekomen omdat het ademen veel te zwaar werd. Dit komt door de dubbele longontsteking die is ontstaan door het corona virus. De enige behandeling die wij deze patiënten nu kunnen bieden is ondersteuning bij de ademhaling zodat zij niet aan zuurstof tekort overlijden. We proberen hiermee tijd te winnen zodat de longen weer kunnen herstellen uit zichzelf.

Op het moment dat ik mijn patiënt ging uitleggen dat wij denken dat wij hem moeten gaan ondersteunen met de beademing, merkte ik veel ongeloof bij mijn patiënt. Hij had direct heel veel vragen. De angst en onzekerheid was goed te zien in zijn blik. Ik vond het erg lastig om mijn patiënt gerust te stellen, omdat ik nog weinig antwoorden kan geven op vele vragen, ook de artsen hebben deze antwoorden nog niet. Als de patiënt aan de beademing gaat, wordt hij hiervoor in slaap gebracht. Voordat deze meneer in slaap werd gebracht, heb ik aangeboden om nog even te video bellen met zijn familie, aangezien zijn familie niet meer langs kan komen. Als de patiënt zelf geen smartphone heeft, dan regelen wij deze voor de patiënt. Dit is het enige wat wij nog kunnen bieden nu er helemaal geen bezoek langs mag komen.

Op het moment dat de patiënt geïntubeerd ging worden heb ik de familie nog even gebeld om informatie te geven en eventuele vragen te beantwoorden. Wederom waren er heel veel vragen waarop ik niet altijd een antwoord heb. Familie stelt vaak veel vragen opzoek naar hoop, meer zekerheid en vertrouwen. Wij als intensive care personeel willen deze hoop en vertrouwen heel graag geven maar dat kunnen wij niet doen. Wij kunnen geen valse hoop geven. Bij de familie hebben wij aangegeven dat wij alles gaan doen om de patiënt weer beter te maken, meer kunnen wij niet beloven.

Ik merk dat bij alle collega’s op de intensive care en in het gehele ziekenhuis veel spanning en onzekerheid is. Wij vinden allemaal de kwaliteit van zorg heel belangrijk, zo zijn wij ook opgeleid. Daarom zijn wij ook voornamelijk bang dat de kwaliteit van zorg verslechterd omdat wij voor veel meer ernstig zieke patiënten tegelijk moeten gaan zorgen. Het ziekenhuis doet er alles aan om zo effectief en veilig mogelijk te werk te gaan in samenwerking met elkaar. Ik ben enorm trots op het ziekenhuis waar ik werk en het gehele team van de intensive care!